આદિ શંકરાચાર્યનો આશ્રમ શૃંગેરીમાં હતો. એક વાર વિજયનગરના રાજા તેમને મળવા ગયા. શંકરાચાર્યને તે વખતે ખૂબ ટાઢ ચઢી હતી અને તેઓ ધ્રૂજતા હતા. તેથી આશ્રમના એક મોટા અધિકારીએ રાજાને કહ્યું, ‘હમણાં આપ શંકરાચાર્યને મળી નહિ શકો. તેમને સખત તાવ ચઢ્યો છે.’ પરંતુ શંકરાચાર્યને રાજાના આગમનની ખબર પડી એટલે એમણે એક શિષ્યને કહ્યું, ‘રાજાને અહીં બોલાવો.’
તે જમાનામાં ખુરશીઓ ન હતી, પણ લોકો લાકડાનાં નીચાં આસનો ઉપર બેસતા. શંકરાચાર્યે રાજાને આવા એક આસન ઉપર બેસવા કહ્યું અને પછી પોતાના તાવને પણ બીજા એક આસન ઉપર બેસી જવા કહ્યું, કારણ કે તેમને રાજા સાથે વાત કરવી હતી. શંકરાચાર્યે પોતાના તાવને આસન ઉપર બેસાડી દીધો. તે પછી આસન જોરથી ધ્રૂજવા લાગ્યું. આ જોઈને રાજા અત્યંત વિસ્મય પામ્યા. તેમણે શંકરાચાર્યને પૂછ્યું, ‘જો તમે તમારા તાવને આસન ઉપર બેસાડી શકો છો તો પછી તેને સદંતર રીતે દૂર કેમ નથી કરી દેતા ?’
શંકરાચાર્ય બોલ્યા : ‘હું સાધુ થઈ ગયો છું પછી શું મારે ચોર થવું ? મેં કોઈ કર્મો કરેલાં હશે તે મારે ભોગવવાનાં છે. જો હું તેને ભોગવ્યા સિવાય ફેંકી દઉં તો હું મારી ફરજમાંથી ચૂક્યો ગણાઉં. કર્મો ગમે તે હોય - સારાં, ખરાબ, આનંદદાયક કે દુ:ખદાયક પણ તેને ભોગવવામાંથી તમે છટકી શકો નહીં. હા તમે જ્ઞાનાગ્નિમાં તેને બાળી શકો. જો તમે ધ્યાન કરો તો તમારામાં તે અગ્નિ પ્રગટ થશે અને તમારાં કર્મોને બાળી નાંખશે.’
તે જમાનામાં ખુરશીઓ ન હતી, પણ લોકો લાકડાનાં નીચાં આસનો ઉપર બેસતા. શંકરાચાર્યે રાજાને આવા એક આસન ઉપર બેસવા કહ્યું અને પછી પોતાના તાવને પણ બીજા એક આસન ઉપર બેસી જવા કહ્યું, કારણ કે તેમને રાજા સાથે વાત કરવી હતી. શંકરાચાર્યે પોતાના તાવને આસન ઉપર બેસાડી દીધો. તે પછી આસન જોરથી ધ્રૂજવા લાગ્યું. આ જોઈને રાજા અત્યંત વિસ્મય પામ્યા. તેમણે શંકરાચાર્યને પૂછ્યું, ‘જો તમે તમારા તાવને આસન ઉપર બેસાડી શકો છો તો પછી તેને સદંતર રીતે દૂર કેમ નથી કરી દેતા ?’
શંકરાચાર્ય બોલ્યા : ‘હું સાધુ થઈ ગયો છું પછી શું મારે ચોર થવું ? મેં કોઈ કર્મો કરેલાં હશે તે મારે ભોગવવાનાં છે. જો હું તેને ભોગવ્યા સિવાય ફેંકી દઉં તો હું મારી ફરજમાંથી ચૂક્યો ગણાઉં. કર્મો ગમે તે હોય - સારાં, ખરાબ, આનંદદાયક કે દુ:ખદાયક પણ તેને ભોગવવામાંથી તમે છટકી શકો નહીં. હા તમે જ્ઞાનાગ્નિમાં તેને બાળી શકો. જો તમે ધ્યાન કરો તો તમારામાં તે અગ્નિ પ્રગટ થશે અને તમારાં કર્મોને બાળી નાંખશે.’
No comments:
Post a Comment